Nowości i aktualności

Problem kosmetyczny czy schorzenie? Kilka słów o suchości skóry

Przesuszona skóra to nie tylko defekt kosmetyczny. Suchość skóry twarzy, rąk lub całego ciała może być jednym z wielu objawów schorzeń dermatologicznych. Jak prawidłowo pielęgnować suchą skórę? Jaką rolę w pielęgnacji skóry przesuszonej może odegrać olej konopny?

Skóra jako bariera ochronna organizmu

Zazwyczaj zapominamy o tym, że skóra jest naszą najważniejszą „barierą ochronną”. Nie dziwi też fakt, że stan skóry może odzwierciedlać ogólny stan naszego zdrowia. Skóra odpowiednio nawilżona i natłuszczona bywa często porównywana do szczelnej, ale elastycznej ściany, chroniącej organizm przed dostępem bakterii, wirusów i grzybów. Jednym z najważniejszych składników tej „ściany” są keratynocyty (komórki naskórka) i kompleksy lipidów (oraz steroli i ceramidów) – pełniące funkcję międzykomórkowej „zaprawy”. O właściwym nawilżeniu skóry decyduje m.in. prawidłowość działania owej lipidowej mieszanki.

Złożone przyczyny przesuszonej skóry

Nadmierna suchość skóry ma złożoną genezę. Skóra wysuszona, wrażliwa, ze skłonnością do podrażnień i stanów zapalnych może być skutkiem (2):

  • czynników środowiskowych – nadmiernego opalania, zbyt niskiej lub zbyt wysokiej temperatury powietrza, przebywania w klimatyzowanym pomieszczeniu,
  • ekspozycji na substancje drażniące/toksyczne,
  • niedożywienia i niedoboru witaminy A,
  • schorzeń dermatologicznych,
  • ogólnych schorzeń przewlekłych,
  • uwarunkowań genetycznych,
  • złej pielęgnacji.

Kluczowy wpływ na mniejszą skuteczność działania skórnej „bariery ochronnej” (skutkującej utratą wody) ma każde zaburzenie składu lub funkcjonowania jej warstwy lipidowej. Skóra o obniżonym poziomie nawilżenia i natłuszczenia staje się automatycznie podatna na:

  • szkodliwe działanie czynników atmosferycznych (w tym promieniowania UV),
  • działanie bakterii, wirusów, grzybów,
  • częstsze uszkodzenia mechaniczne (np. pęknięcia),
  • szybsze starzenie.

Dodajmy jeszcze istotną kwestię: najnowsze badania potwierdzają, że jedną z przyczyn nadmiernego przesuszania skóry może być niedobór NNKT, czyli nienasyconych kwasów tłuszczowych (1).

Suchość skóry – objawy

Nadmiernie przesuszonej skórze towarzyszy szereg nieprzyjemnych dolegliwości, znacznie wpływających na komfort codziennego życia. Osoby borykające się z tym problemem mogą odczuwać (1,2):

  • szorstkość skóry,
  • jej bolesność, podrażnienie i zwiększoną wrażliwość,
  • nadmierne napięcie naskórka i utratę jego elastyczności,
  • rogowacenie i łuszczenie się naskórka,
  • świąd lub pieczenie skóry,
  • mniejszą odporność na temperaturę i uszkodzenia mechaniczne,
  • większą skłonność do zaczerwienienia,
  • trudności z gojeniem się ran i zadrapań,
  • nasilenie zmian zapalnych np. w przypadku trądziku.

Przesuszenie skóry – kiedy może być objawem choroby?

Skóra sucha, wykazująca skłonność do częstych podrażnień, może być jednym z objawów poważniejszych schorzeń. Nadmierne przesuszenie skóry, połączone ze złuszczaniem to objaw powiązany z dermatozami, takimi jak (1,2): AZS (atopowe zapalenie skóry), łuszczyca, trądzik pospolity, rybia łuska, kontaktowe zapalenie skóry. Przyczyny większości z tych schorzeń są złożone, ale coraz częściej zwraca się uwagę na związek pomiędzy wystąpieniem danej dermatozy a obniżoną zawartością ceramidów i lipidów w skórze (1).

Jeżeli nasz ogólny stan zdrowia nie jest zadowalający, warto też wziąć pod uwagę konieczność diagnozowania suchości skóry w szerszej perspektywie. Chorobliwie przesuszona skóra może pojawić się m.in. przy niewydolności nerek, niedoczynności tarczycy czy stwardnieniu rozsianym (2). Ważne, by nie lekceważyć objawów, a po uzyskaniu diagnozy wdrożyć leczenie, połączone z prawidłowa pielęgnacją.

Jak skutecznie pielęgnować suchą skórę?

Metody pielęgnacji skóry przesuszonej warto skonsultować z dermatologiem, szczególnie wtedy, gdy istnieje podejrzenie przewlekłej dermatozy. Niezależnie od przyczyny pojawienia się suchości skóry, pewnym jest, że będzie ona potrzebować delikatnych metod oczyszczania oraz regularnego nawilżenia i natłuszczenia. Skuteczna pielęgnacja będzie obejmować stosowanie tzw. emolientów, czyli natłuszczających substancji (maści, kremy, balsamy po kąpieli), których głównym zadaniem jest uzupełnienie poziomu lipidów, występujących w skórze.

Za wysoce skuteczne w pielęgnacji suchej skóry uznaje się dermokosmetyki z wysoką zawartością NNKT (tu m.in. kwas linolowy i linolenowy). Zadaniem kwasów jest przywrócenie i utrzymanie równowagi wodno-lipidowej skóry. Naturalne olejki z wysoką zawartością NNKT przyspieszają też regenerację naskórka i wspomagają przyswajanie witamin (2).

Olejek konopny w walce z suchą skórą

Jeśli mowa o dobroczynnym wpływie NNKT na przesuszoną skórę, nie sposób nie wspomnieć o skuteczności działania olejku konopnego. W najnowszych badaniach naukowych (1) udowodniono m.in. wpływ kwasów, zawartych w olejku z konopi na znaczne zmniejszenie suchości skóry atopowej.

Kluczem do zrozumienia zalet oleju z konopi jest jego skład, doskonale odwzorowujący naturalny skład tłuszczu ludzkiej skóry. O skuteczności działania olejku przesądzają tzw. idealne proporcje NNKT, wynoszące 3:1 (3 jednostki kwasu linolowego na 1 jednostkę kwasu alfa-linolenowego). Obywa typy kwasów – nazywane też prekursorami hormonów miejscowych (prostoglandyny) – odpowiadają za zdrową, prawidłową kondycję skóry. Ich niedobór wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powstawania chorób skórnych, przebarwień skórnych, łojotoku i trądziku.

Skóra o obniżonej zawartości lipidów traci szybko wodę, staje się sucha i podatna na uszkodzenia. Długotrwałe przesuszenie wpływa też na mniejszą elastyczność skóry i przyspiesza proces jej starzenia się (pojawiają się zmarszczki). Stosowanie olejku z konopi może być skutecznym wsparciem w codziennej pielęgnacji skóry ze skłonnością do nadmiernego przesuszania. Olejek konopny nie tylko natłuszcza, ale też zmniejsza uczucie świądu i wykazuje działanie przeciwzapalne – co znacznie zwiększa komfort życia osoby z problemami skórnymi. Substancja ma też (potwierdzone naukowo) zastosowanie w łagodzeniu objawów silnych chorób skórnych – łuszczycy, trądziku i AZS.

*

Suchość skóry – pomocne źródła:

1. Bojarowicz H, Woźniak B. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz ich wpływ na skórę. Probl Hig Epidemiol. 2008;89(4):471-475

2. Kacalak-Rzepka A, Bielecka-Grzela S, Klimowicz A. et al. Sucha skóra jako problem dermatologiczny i kosmetyczny. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. 2008;54(3):54–57