Medycyna

Czym jest atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry to przewlekłe, nawracające i uciążliwe schorzenie dermatologiczne. Czym się objawia? Jak wygląda prawidłowa pielęgnacja skóry osoby cierpiącej na AZS?

Atopowe zapalenie skóry jest jedną z wciąż nie do końca zbadanych a bardzo dotkliwych chorób skóry – schorzenie ma charakter przewlekły, a pod wpływem różnych czynników może ujawniać się na różnych etapach życia pacjenta.

Obecnie wyróżnia się trzy fazy rozwoju choroby:

  • pierwsza, określana mianem „wyprysku atopowego okresu niemowlęcego” ujawnia się do 2 roku życia dziecka,
  • faza druga trwa do 12 roku życia,
  • wyprysk atopowy okresu młodzieńczego i osób dorosłych to trzecia, ostatnia faza choroby.

Każda z faz cechuje się odmiennymi objawami wyprysku i charakterystyczną lokalizacją zmian chorobowych. Co istotne, nie każdy pacjent doświadcza wszystkich etapów choroby, a AZS ma często nietypowy i trudny do zdiagnozowania przebieg.

AZS – jakie są przyczyny powstania choroby?

Trudność ze skutecznością leczenia AZS wynika z niedostatecznej wiedzy na temat przyczyn powstania schorzenia – obecnie za kluczowy uznaje się czynnik genetyczny. Dużo dogłębniej poznano za to czynniki, które mogą mieć wpływ na nawrót choroby i zaostrzenie jej objawów. Najważniejsze z nich to: alergeny, stres, negatywne bodźce psychiczne, zanieczyszczenie środowiska, a także bakterie.

Czym objawia się atopowe zapalenie skóry?

Najczęściej występujące i najłatwiej rozpoznawalne objawy AZS to uporczywy, miejscowy świąd skóry i jej nadmierna suchość. W przypadku niemowląt zmiany mają najczęściej postać stanu zapalnego i wysiękowych grudek zlokalizowanych na twarzy, z wyłączeniem ust, nosa i brody. Wyprysk atopowy w późnym dzieciństwie objawia się zazwyczaj pod postacią suchej, nadwrażliwej skóry i zmian rumieniowych m.in. w okolicy nadgarstków, zgięć stawów i grzbietu dłoni oraz stóp. AZS u osób dorosłych ma różnorodne objawy – od drobnych zmian zapalnych po nadżerki i tzw. rybią łuskę, czyli miejscowe łuszczenie się skóry. Zmiany chorobowe mogą obejmować twarz, tułów i grzbiety dłoni (1).

Atopowe zapalenie skóry – jak leczyć?

Leczenie AZS ma charakter objawowy, a dobór metodyzależy od wieku pacjenta, stopnia nasilenia objawów oraz indywidualnej reakcji organizmu. Głównym zadaniem indywidualnie dobranych leków (najczęściej stosuje się glikokortykosteroidy) jest zmniejszenie stanu zapalnego skóry i towarzyszących mu dolegliwości – świądu, podrażnienia, przesuszenia naskórka. Kluczową rolę w ograniczeniu ryzyka nawrotu choroby odgrywa codzienna pielęgnacja i unikanie czynników ryzyka.

AZS wymaga codziennej, regularnej i bardzo precyzyjnej pielęgnacjiskóry, polegającej na dostarczeniu jej odpowiedniego nawilżenia. Suchość jest skutkiem zaburzeń działania tzw. płaszcza lipidowego, który odpowiada za ochronę skóry przed czynnikami zewnętrznymi. Skóra osoby z AZS, pozbawiona wystarczającej ochrony, staje się wysoce wrażliwa zarówno na alergeny, jak i czynniki bakteryjne, co może doprowadzić do powstawania stanów zapalnych o różnym stopniu nasilenia.

Kluczowym elementem codziennej pielęgnacji skóry wrażliwej i przesuszonej jest stosowanie tzw. emolientów, czyli preparatów natłuszczających. Ich główne zadanie to niedopuszczenie do nadmiernego odparowywania wody z naskórka. Preparaty natłuszczające mogą mieć formę maści lub kremów. Zaleca się też stosowanie specjalnych balsamów do kąpieli, które nie będą powodować przesuszania się skóry.

Olej konopny w pielęgnacji skóry z AZS

W skład preparatów do pielęgnacji skóry z AZS wchodzą najczęściej wysokiej jakości olejki naturalne o działaniu nawilżającym lub przeciwzapalnym. Wśród szerokiej gamy naturalnych substancji natłuszczających szczególną skuteczność wykazuje olejek konopny – kojarzony zazwyczaj błędnie z konopiami indyjskimi, a pozyskiwany z nasion konopi siewnych. Kluczem do zrozumienia prozdrowotnych właściwości olejku i jego wpływu na stan skóry, jest wysoka zawartość tzw. NNKT, czyli nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olej konopny jest bogatym źródłem kwasu γ-linolenowego (GLA), który wykazuje właściwości nawilżające, przeciwzapalne i przeciwświądowe (2). Balsamy, kremy i emulsje z dodatkiem olejku konopnego mogą skutecznie zmniejszyć objawy atopowego zapalenia skóry – regularne nawilżanie skóry zminimalizuje ryzyko powstawania miejscowych stanów zapalnych i pojawienia się świądu.

 

Źródła:

1. Wanat-Krzak M, Kurzawa R. Diagnostyka i leczenie wyprysku atopowego. Alergia Astma Immunologia. 2006;11(1):11-21

2. Lesiak A, Ciążyńska M. Wpływ kwasu γ-linolenowego oraz honokiolu na funkcje skóry. Forum Dermatologicum. 2017;3(4)152–156

Powiązane Produkty